Verlagen omega 3-vetzuren het risico op hart- en vaatziekten?

Omega 3 hart- en vaatziekten infographic

Omega 3-vetzuren zijn essentieel voor een goede gezondheid van ons hart- en bloedvaten. Daarom wordt onder andere aangeraden om twee keer per week vis te eten. Maar heeft het ook nut om extra omega-3 supplementen te slikken? We bespreken in dit artikel de invloed van omega-3 supplementen op het risico om hart- en vaatziekten te krijgen. In een apart artikel bespreken we de invloed die het heeft op het krijgen van kanker en depressie

Wat zijn omega 3 vetzuren?

Omega 3-vetzuren zijn een groep meervoudig onverzadigde vetzuren. De bekendste omega 3-vetzuren zijn:

  • alfalinoleenzuur (ALA),
  • eicosapentaeenzuur (EPA)
  • docosahexaeenzuur (DHA)

ALA is het “plantaardige” omega 3 en zit bijvoorbeeld in lijnzaad en walnoten. EPA en DHA staan vooral bekend als de “visvetzuren”, maar zitten bijvoorbeeld ook in eieren en sommige vleessoorten. 

Afbeelding 1. De molecuulformule van verschillende omega 3-vetzuren

Omega 3 vetzuren en het hart

Waar zit omega 3 in?

Van de verschillende omega 3-vetzuren is alleen alfalinoleenzuur (ALA) essentieel. Dat betekent dat ALA niet door het lichaam zelf gemaakt kan worden en dat we afhankelijk zijn van de inname via onze voeding. De andere omega 3- vetzuren kan het lichaam zelf maken uit ALA, maar deze omzetting is wel beperkt.

De richtlijnen adviseren om ongeveer 2 tot 3 gram ALA per dag binnen te krijgen via de voeding. Dit komt overeen met ongeveer 6 gram lijnzaad, 30 gram walnoten of 18 gram chiazaad per dag. Daarnaast wordt aangeraden om ook twee keer per week (vette) vis te eten. 

Daarnaast zijn omega 3- vetzuren ook verkrijgbaar als supplement, bijvoorbeeld als visolie of vegetarische alternatieven op basis van algen. Deze supplementen bevatten vooral EPA en DHA. Voor dit artikel zochten wij uit wat de toegevoegde waarde is van dergelijke omega 3 supplementen op de gezondheid van ons hart- en bloedvaten.

Afbeelding 2. Bronnen van omega 3

Omega 3 bronnen

Omega 3 en hart- en vaatziekten

Wetenschappelijke onderzoeken tonen aan dat omega 3-vetzuren bescherming bieden tegen onder andere hart- en vaatziekten[1]. Het voedingscentrum beveelt hierom omega 3 aan voor het voorkomen van hart- en vaatziekten.

Echter, klinische studies die keken naar de suppletie van omega 3-vetzuren bij mensen met risicofactoren voor hart- en vaatziekten konden niet bevestigen dat het ook nuttig is om extra omega 3 supplementen te slikken[1, 2]. Er was lang onduidelijkheid over de beschermende werking van omega 3-vetzuren, zeker bij gezonde mensen was dit nooit goed onderzocht. Aan deze onduidelijkheid kwam vorig jaar een einde, door een grote klinische studie gepubliceerd in The New England Journal of Medicine. In deze studie werd gekeken of de suppletie van omega 3-vetzuren bescherming biedt tegen hart- en vaatziekten en kanker[3].

Hoe werd dit onderzoek naar hart- en vaatziekten uitgevoerd?

Onderzoek uitvoering Medicus Online

In totaal werden 25.871 gezonde proefpersonen geïncludeerd in deze gerandomiseerde klinische studie. 51% van de deelnemers was vrouwelijk. Om mee te doen aan het onderzoek moesten mannen ouder zijn dan 50 jaar en vrouwen ouder dan 55 jaar. De proefpersonen werden willekeurig verdeeld over twee groepen:

  1. Een placebo groep, waar de mensen een nep supplement kregen.
  2. Een Omega 3 groep: Proefpersonen kregen 1000 mg visolie per dag, wat in totaal 840 mg omega 3 bevat (460 mg EPA en 380 mg DHA). Dit was een dosis die aanbevolen werd door de American Heart Association[4]. Daarnaast kregen deze mensen nog een vitamine D supplement

De belangrijkste uitkomst van het onderzoek was het optreden van levensbedreigende hart- en vaatziekten (hartinfarct, herseninfarct of het overlijden aan een andere aandoening gerelateerd aan het hart of de bloedvaten).

Alle proefpersonen begonnen het onderzoek tussen 2011 en 2014 en werden gevolgd tot 31 december 2017. Gemiddeld werden de proefpersonen 5.3 jaar gevolgd.

Afbeelding 3. Opzet van het onderzoek

Zorgen omega 3 supplementen voor minder hart- en vaatziekten?

In de periode dat de proefpersonen gevolgd werden, traden er in totaal 805 levensbedreigende hart- en vaatziekten op. 386 van deze patiënten zaten in de omega 3-groep en 419 in de placebogroep. Statistische analyse wees uit dat er geen significant verschil zat tussen deze groepen. Dat betekent dus dat het suppleren van omega-3 de kans op het krijgen van (levensbedreigende) hart- en vaatziekten niet verlaagt (afbeelding 4).

Afbeelding 4. Het optreden van hart- en vaatziekten in de placebo versus omega 3-groep.

Omega 3 figuur 1

Uitleg figuur 1: In deze grafiek staat op de verticale as het aantal gevallen hart-en vaatziekten dat optrad in de hele onderzoeksgroep (hartinfarcten, herseninfarcten of het overlijden aan hart- en vaatziekten bij elkaar opgeteld). Op de horizontale as staat het aantal jaren dat de proefpersonen gevolgd werden. De zwarte lijn is de placebogroep, de grijze lijn is de omega 3-groep. Er kwamen iets minder hart- en vaatziekten voor in de omega 3-groep, maar uit statistische analyses bleek dat dit verschil niet significant was. Omega 3 verlaagt dus niet het risico op het krijgen van hart- en vaatziekten.

Het onderzoek toonde wel aan dat omega 3 suppletie de kans op het krijgen van specifiek een hartinfarct verlaagt (ongeveer 28% lagere kans), maar dit resultaat is mogelijk een toevalsbevinding omdat vergelijkbare studies dit effect niet altijd konden aantonen[3]. Een andere verklaring voor dit verschil kan ook zijn dat een deel van deze andere studies minder mensen onderzochten, of een lagere omega 3 dosering gebruikten. Of omega 3 suppletie bescherming biedt op het krijgen van een hartinfarct, zal dus verder onderzocht moeten worden in vervolgstudies.

Daarnaast werden in een extra analyse aanwijzingen gevonden dat het suppleren van omega 3-vetzuren wel gunstig is om hart- en vaatziekten te voorkomen bij mensen die uit zichzelf weinig vis eten (minder dan 1,5 keer per week). Dit is verder echter nooit goed onderzocht.

Zijn omega 3-vetzuren wel nuttig bij mensen die eerder hart- en vaatziekten hebben gehad?

Het hierboven beschreven onderzoek werd uitgevoerd bij mensen die nooit eerder hart- en vaatziekten hadden gehad. Dan rest dus de vraag: Is het suppleren van omega 3 wel nuttig voor mensen die ooit eerder hart- en vaatziekten hebben gehad? Uit een aantal grote meta-analyses, bleek dat het suppleren van omega 3 (in dezelfde dosering als in het onderzoek hierboven) bij mensen die eerder een hartinfarct of herseninfarct hadden gehad, geen effect heeft op het voorkomen van nieuwe hart- en vaatziekten[5-7]

Conclusie

Op basis van deze grote onderzoeken kunnen we een aantal conclusies trekken:

  • Omega 3-vetzuren zijn essentieel voor een goede gezondheid van ons hart- en bloedvaten.
  • Er is geen bewijs dat extra omega 3 supplementen het risico verlagen op het krijgen van levensbedreigende hart- en vaatziekten of het overlijden hieraan.
  • Mogelijk verlagen omega 3 supplementen bij gezonde mensen alleen het krijgen van een hartinfarct iets, maar dit wordt niet ondersteund door andere onderzoeken
  • Mogelijk kan het suppleren van omega 3 gunstig zijn bij mensen die weinig vis eten, maar dit is nooit goed onderzocht. Waarschijnlijk is het verstandiger om deze mensen aan te bevelen om in ieder geval twee keer per week vis te eten.

Cursus supplementen

Wil je meer leren over supplementen? Dan is onze cursus supplementen misschien wel iets voor jou!  Klik op de button hieronder voor meer informatie.

Gerelateerde artikelen

Referenties

  1. Mozaffarian, D. and J.H. Wu, Omega-3 fatty acids and cardiovascular disease: effects on risk factors, molecular pathways, and clinical events. J Am Coll Cardiol, 2011. 58(20): p. 2047-67.
  2. Rizos, E.C. and M.S. Elisaf, Does Supplementation with Omega-3 PUFAs Add to the Prevention of Cardiovascular Disease? Curr Cardiol Rep, 2017. 19(6): p. 47.
  3. Manson, J.E., et al., Marine n-3 Fatty Acids and Prevention of Cardiovascular Disease and Cancer. N Engl J Med, 2019. 380(1): p. 23-32.
  4. Kris-Etherton, P.M., et al., Fish consumption, fish oil, omega-3 fatty acids, and cardiovascular disease. Circulation, 2002. 106(21): p. 2747-57.
  5. Rizos, E.C., et al., Association between omega-3 fatty acid supplementation and risk of major cardiovascular disease events: a systematic review and meta-analysis. JAMA, 2012. 308(10): p. 1024-33.
  6. Aung, T., et al., Associations of Omega-3 Fatty Acid Supplement Use With Cardiovascular Disease Risks: Meta-analysis of 10 Trials Involving 77917 Individuals. JAMA Cardiol, 2018. 3(3): p. 225-234.
  7. Abdelhamid, A.S., et al., Omega-3 fatty acids for the primary and secondary prevention of cardiovascular disease. Cochrane Database Syst Rev, 2018. 7: p. CD003177.

2 gedachten over “Verlagen omega 3-vetzuren het risico op hart- en vaatziekten?

  1. Mischa Beantwoorden

    Opvallend dat het onderzoek met Omega-3 hetzelfde grafiekje oplevert als het onderzoek met vitamine D. Ik weet niet in welke mate de info op deze site echt van waarde is.

    • Thijs (Arts-promovendus) Beantwoorden

      Hoi Mischa,
      Bedankt voor jouw opmerking. Beide grafieken komen inderdaad uit hetzelfde onderzoek waarin proefpersonen zowel vitamine D als Omega 3 kregen (vergeleken met een placebo). Dit staat ook beschreven in het kopje “hoe werd dit onderzoek uitgevoerd?”.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *